چکیده:
پژوهش حاضر به منظور بررسی ارتباط میان رضایت زناشویی وهوش همسران صورت گرفته است. طرح پژوهش از نوع پس رویدادی بود واز طریق نمونهگیری در دسترس، 60نفر زن وشوهر (30زوج ) انتخاب شدند .ابراز پژوهش شامل پرسشنامه 47سوالی رضایت زناشویی Enrich وماتریسهای پیشرونده ریون بود.فرضیه تحقیق با استفاده از روش همبستگی پیرسون مورد بررسی قرار گرفت ونتیجه ،در سطح اطمینان 99%دو فرضیه تحقیق یکی مبنی بر رابطه بین رضایت زناشویی وهوش مردان ودیگری مبنی بر رابطه رضایت زناشویی وهوش زنان رد وفرض صفر مورد قبول واقع شد. دو فرضیه تحقیق بعدی با استفاده از روش t استودنت مورد بررسی قرار گرفت ونتیجه ،هردو در سطح اطمینان 99%رد وفرض صفر مورد قبول واقع شد واین نتایج حاصل شد،بین رضایت زناشویی مردان وزنان وهمچنین بین هوش مردان وزنان تفاوت معناداری وجود ندارد.
فهرست مطالب
چکیده
مقدمه……………………………………………………………………………………….. 1
فصل اول :گستره علمی موضوع پژوهش
1- موضوع پژوهش…………………………………………………………………………… 4
2- هدفهای پژوهش ……………………………………………………………………………. 4
3- امکان بررسی موضوع پژوهش واهمیت آن …………………………………………………… 5
4- سؤالهای پژوهش …………………………………………………………………………… 5
5- فرضیههای پژوهش………………………………………………………………………….. 6
6- متغیرها وتعریف عملیاتی آنها…………………………………………………………………. 6
خلاصه…………………………………………………………………………………………. 8
فصل دوم:ادبیات وپیشینه تحقیق
تعریف رضایت…………………………………………………………………………………..10
تعریف رضایتمندی زناشویی………………………………………………………………………. 11
ازدواج ………………………………………………………………………………………… 12
تعریف ازدواج …………………………………………………………………………………… 12
فوائد ازدواج……………………………………………………………………………………… 13
ازدواج دختر وپسر ریشههای دوران کودکی ………………………………………. 14
افکار مسموم ……………………………………………………………….. 17
بهداشت روانی ………………………………………………………………. 17
بهداشت روانی از دیدگاه اسلام وعرفان ………………………………………….. 20
مهمترین عوامل برای ازدواجهای موفق…………………………………………… 20
پختگی روانی ورشد عاطفی فکری طرفین………………………………………… 20
طرز تفکر وعقاید وتمایلات …………………………………………………….. 21
طرز تلقی ونگرشها …………………………………………………………… 22
عقاید مذهبی ……………………………………………………………….. 23
اختلافات طبقاتی ……………………………………………………………. 23
میزان تحصیلات …………………………………………………………….. 24
توافق وطرز فکر درباره امورجنسی ……………………………………………… 24
تولد فرزند…………………………………………………………………… 25
تعداد فرزندان……………………………………………………………….. 26
اخلاق ……………………………………………………………………… 26
دخالت اطرافیان وبستگان ……………………………………………………… 27
تفاوت سنی بین زن وشوهر …………………………………………………… 27
رابطه با اولیا ………………………………………………………………… 28
ویژگیهایی که در امر زناشویی نقش منفی دارد…………………………………….. 29
وجوهی از اختلافات زناشویی………………………………………………………. 31
نیازهای احساسی زن ومرد…………………………………………………….. 31
چگونه میتوان در زندگی خوشبخت بود…………………………………………………. 32
نیاز اساسی ازدواج موفق…………………………………………………………… 33
نقش زن در زندگی امروز …………………………………………………………….. 35
زن در نقش همسری ………………………………………………………………….. 35
موقعیت زن در اسلام ………………………………………………………………… 36
ازدواج از نظر اسلام…………………………………………………………………. 37
سختگیری در مسئله ازدواج…………………………………………………………….. 38
اهداف والای ازدواج در اسلام…………………………………………………………… 38
معیارهای انتخاب همسر …………………………………………………………………. 40
خواستگاری…………………………………………………………………………….. 42
مهریه……………………………………………………………………………………. 42
جهیزیه ………………………………………………………………………………….. 43
عقد وعروسی…………………………………………………………………………….. 44
حقوق زن وشوهر…………………………………………………………………………. 45
رفتار……………………………………………………………………………………. 46
گفتار…………………………………………………………………………………… 46
هدف زندگی ازدید قرآن ……………………………………………………………………. 46
اساس رابطه زناشویی از نظر قرآن کریم ……………………………………………………. 47
خانواده………………………………………………………………………………….. 48
تیپهای خانواده…………………………………………………………………………….. 49
خانواده متزلزل . …………………………………………………………………………. 50
خانواده متعادل……………………………………………………………………………. 50
خانواده متکامل……………………………………………………………………………. 50
ویژگیهای ارتباط سالم زن و شوهر…………………………………………………………. 51
ویژگیهای ارتباط ناسالم زن و شوهر…………………………………………………………. 52
توصیههایی برای زن وشوهرها……………………………………………………………… 53
شیوههای کاربردی برای رسیدن به تفاهم ………………………………………………………. 53
طلاق…………………………………………………………………………………….. 54
خانواده گسسته …………………………………………………………………………… 56
اختلافات خانوادگی………………………………………………………………………….. 56
تاثیر فروپاشی ازدواج وجامعه………………………………………………………………… 57
انواع عوارض بعد از طلاق…………………………………………………………………….. 58
تدابیر اسلام برای پیشگیری از طلاق…………………………………………………………….. 59
هوش……………………………………………………………………………………….. 60
تعریف هوش…………………………………………………………………………………. 60
وضعیت هوش در سازمان واعمال ذهنی …………………………………………………………. 63
هوش عملی وهوش نظری……………………………………………………………………….. 64
هوش واستعدادهای دیگر………………………………………………………………………… 65
ماهیت عامل ……………………………………………………………………………….. 67
تست هوش چیست……………………………………………………………………………… 67
بهره هوشی (هوشبهر )چیست………………………………………………………………….. 67
بهره هوشی وتوانائیهای دیگر ذهنی………………………………………………………………. 69
ماهیت هوش ………………………………………………………………………………….. 70
الف- هوش بعنوان توان درک رابطه………………………………………………………… 71
ب- هوش بعنوان توان سازگاری با موقعیتهای جدید……………………………………………….. 71
پ- هوش بعنوان ظرفیت یادگیری ……………………………………………………………… 72
ت- هوش بعنوان قدرت وتفکر انتزاعی …………………………………………………………. 72
عوامل موثر در رشد هوش ……………………………………………………………………. 72
نقش محیط ووراثت در تشکیل هوش…………………………………………………………….. 73
1- وراثت وهوش…………………………………………………………………………….. 73
2- ازدواج میان خویشاوندان وهوش ………………………………………………………… 75
3- هوش چگونه به ارث میرسد……………………………………………………………….. 75
4- محیط وهوش……………………………………………………………………………. 75
5- نقش زمان در تشکیل هوش………………………………………………………………… 76
6- عوامل محیطی موثر در رشد هوش………………………………………………………… 77
آزمون استانداردشده هوش……………………………………………………………………. 78
آزمونهای هوش …………………………………………………………………………….. 80
آزمونهای گروهی………………………………………………………………………….. 81
آزمونهای فردی هوش………………………………………………………………………. 82
دیدگاه نظری مختلف از مفهوم هوش…………………………………………………………….. 83
نظریههای معاصر هوش……………………………………………………………………… 84
الف: نظریههای عاملی هوش………………………………………………………………….. 85
نظریه دوعاملی اسپیرمن……………………………………………………………………… 86
نظریه سلسله مراتبی…………………………………………………………………………. 87
نظریه چند عاملی ترستون…………………………………………………………………….. 88
نظریه سه بعدی گیلفورد………………………………………………………………………. 89
نظریه کتل درباره هوش متبلور وهوش سیال……………………………………………………. 90
نظریه دوسطحی جنسن…………………………………………………………………….. 91
ب: نظریههای فرایند مداری هوش……………………………………………………………… 92
نظریه شناختی پیاژه درباره هوش……………………………………………………………… 93
نظریه بازنمایی برونر………………………………………………………………………… 95
مروری بر نتایج تحقیقات به عمل آمده در زمینه رضامندی زناشویی درداخل وخارج کشور….. 95
خلاصه …………………………………………………………………………………… 107
فصل سوم: فرایند روش شناختی بررسی تجربه موضوع
1-انتخاب نمونه………………………………………………………………………………. 114
1-1- جامعه مورد بررسی……………………………………………………………………. 114
2-1 روش نمونه گیری ……………………………………………………………………. 115
3-1 نمونه منتخب…………………………………………………………………………… 115
2-ابزار وروش اجرای پژوهش………………………………………………………………. 115
1-1 ابزار پژوهش …………………………………………………………………………. 115
2-2 آزمون رضایتمندی زناشویی ENRICH………………………………………………………..
3-2روش نمره گذاری پرسشنامه رضایتمندی زناشویی ENRICH……………………………………….
4-2آزمون ماتریسهای پیشرونده ریون RAIVEN………………………………………..
5-2شیوه نمره گذاری ماتریسهای پیشرونده ریون RAIVEN……………………………
6-2 روش اجرای پژوهش………………………………………………………………………. 121
3-طرح پژوهش وروشهای آماری…………………………………………………………………. 121
1-1- معرفی طرحهای پژوهش ……………………………………………………………………. 121
1-2-روشهای آماری وتحلیل دادهها ……………………………………………………………… 121
خلاصه…………………………………………………………………………………………. 122
فصل چهارم:ارائه وتحلیل نتایج کمی
1-یافتههای توصیفی ………………………………………………………………………… 123
2-یافتههای مربوط به تحلیل نتایج در چار چوب فرضیهها ………………………………………… 126
خلاصه ……………………………………………………………………………………… 128
فصل پنجم : بحث ونتایج کمی
1-بحث وبررسی درباره یافتهها ………………………………………………………………….. 130
2-تفسیر نهایی …………………………………………………………………………………. 131
3-محدودیتهای پژوهش ……………………………………………………………………….. 137
4-پیشنهادات…………………………………………………………………………………….. 138
منابع…………………………………………………………………………………………… 139
پیوستها
جدول دادههای خام مردان……………………………………………………………………… 142
جدول داده های خام زنان…………………………………………………………………. 143
جدول نمرات رضایت زناشویی وهوش مردان……………………………………………… 144
جدول نمرات رضایت زناشویی وهوش زنان…………………………………………………. 146
پرسشنامه رضایت زناشویی …………………………………………………………………………. 148
برگ نمره گذاری ماتریسهای پیشرونده ریون………………………………………………………….. 150
فهرست جدولها
فهرست نمودارها
فهرست جدولها
عنوان ……………………………………………………………….. صفحه
جدول 1-1- تفسیر کیفی معادلهای هوشبر آزمون ماتریسهای پیشرو…………………….. 7
جدول 1-4- یافتههای توصیفی نمرات رضایت زناشویی وهوش مردان …………………. 123
جدول 2-4 – یافتههای توصیفی نمرات رضایت زناشویی وهوش زنان…………….. 123
جدول 3-4- یافتههای توصیفی نمرات رضایت زناشویی مردان وزنان …………………… 124
جدول 4-4- یافتههای توصیفی نمرات هوش مردان وزنان …………………………………….. 125
جدول 5-4- ضریب همبستگی بین رضایت زناشویی وهوش مردان……………………………….. 126
جدول 6-4- ضریب همبستگی بین رضایت زناشویی وهوش زنان ……………………………… 127
جدول 7-4- نتایج آزمون tمستقل برای رضایت زناشویی مردان وزنان …………………………. 128
جدول 8-4- نتایج آزمون t مستقل برای هوش مردان وزنان …………………………………. 128
فهرست نمودارها
نمودار 1-4…………………………………………………….. 124
میانگین نمرات رضایت زناشویی وهوش مردان وزنان
نمودار 2-4…………………………………………………………………. 125
میانگین نمرات رضایت زناشویی مردان وزنان
نمودار 3-4………………………………………………………………….. 126
میانگین نمرات هوش مردان وزنان
مقدمه
سرتا سر زندگی بشر پر از مسائل و پیچیدگی¬های خاص خود است، دراین شرایط
یکی از مهمترین مهارت¬هایی که قادر است بالندگی و بهداشت روانی آنان را در
مواجهه با مشکلات آینده حفظ و تقویت نماید، مهارت حل مسأله به معنای اعم و
حل مسأله اجتماعی بطور اخص است، به نحوی که افراد ناتوان از حل این مسائل
ومشکلات، ممکن است با اقدام به راه حل¬های نامؤثر مانند استفاده از مواد
مخدر برای آرامش ، استفاده از سیگار برای جلب توجه و ترک تحصیل به علت
ناتوانی در بر طرف کردن مشکلات تحصیلی، نه تنها مشکل را بزرگ¬تر و
پیچیده¬تر ساخته بلکه حتی در معرض خطر مرگ قرارگیرند ( مانند خود کشی و
اقدام به خود کشی). فرا تحلیلی که به¬وسیله دنهام و المیدا در سال 1987
انجام شده است نشان می دهد که مهارت¬های حل مسأله اجتماعی می تواند اساساً
از طریق مداخلات ارتقاء یابد. لاچمن در سال 1992 در پژوهش خود به این
نتیجه رسیده است، افرادی که آموزش راهبرد¬های مقابله با خشم را دریافت کرده
بودند در مقایسه با پسران پرخاشگر، پیشرفت¬هایی را در مهارت¬های حل مسئله
به دست آورده¬اند و کمتر به مصرف دارو و الکل دست زده¬اند. تحقیقات نشان
از همبستگی مثبت بین کمبود مهارت¬های حل مسئله اجتماعی و اختلالات رفتاری
دارد. پرخاشگری به عنوان نمود عینی هیجان خشم نمونه¬ای از این همبستگی را
نشان داده است(امین بیگی، 1377).
فهرست
عنوان ……………………………………………………………………………………….. صفحه
فصل اول: کلیات پژوهش
مقدمه……………………………………………………………………………………………… 2
بیان مسئله………………………………………………………………………………………….. 3
اهمیت و ضرورت پژوهش………………………………………………………………………….. 7
اهداف پژوهش…………………………………………………………………………………….. 8
فرضیهها…………………………………………………………………………………………… 8
تعاریف نظری و عملیاتی…………………………………………………………………………….. 8
فصل دوم: پایههای نظری و سوابق پژوهشی
حل مسئله اجتماعی…………………………………………………………………………………. 11
انواع مهارتهای مقابله ای…………………………………………………………………………….. 11
تفاوتهای فردی در روشهای مقابله ای…………………………………………………………………… 11
مفاهیم حل مسئله…………………………………………………………………………………….. 12
حل مسئله اجتماعی و روانشناسی بالینی……………………………………………………………….. 12
مدل نظری حل مسئله اجتماعی………………………………………………………………………… 13
مهارتهای حل مسئله اجتماعی………………………………………………………………………….. 15
عوامل تأثیر گذار در حل مسئله اجتماعی………………………………………………………………… 17
عوامل موثر موقعیتی و بافتی در حل مسئله اجتماعی……………………………………………………… 19
خشم…………………………………………………………………………………………………. 20
نظریه کمپل…………………………………………………………………………………………… 23
راهبردهای تنظیم هیجان………………………………………………………………………………… 23
نظریه نواکو…………………………………………………………………………………………… 24
نظریه نایت در تبیین تفاوت جنسی در خشم………………………………………………………………… 25
نقشهای جنسیتی……………………………………………………………………………………….. 25
تعریف نقشهای جنسیتی…………………………………………………………………………………. 25
نظریههای نقشهای جنسیتی………………………………………………………………………………. 26
نظریه های زیست شناختی…………………………………………………………………………… 26
نظریه های زیستی اجتماعی…………………………………………………………………………. 28
نظریه های روان شناختی……………………………………………………………………………. 28
نظریه های روانشناسی اجتماعی…………………………………………………………………….. 30
نظریههای جامعه شناختی……………………………………………………………………………. 31
نظریه ضرورت کارکردی نقشهای جنسیتی…………………………………………………………….. 31
نظریه طبقات جنسی…………………………………………………………………………………. 33
نظریه مالکیت ثروت………………………………………………………………………………… 34
نظریه نیازهای سرمایه داری………………………………………………………………………….. 35
نظریه پدر سالاری……………………………………………………………………………………. 36
نظریه های تلفیقی…………………………………………………………………………………….. 37
پیشینه پژوهش………………………………………………………………………………………….. 38
پیشینه حل مسئله اجتماعی………………………………………………………………………………… 38
پیشینه خشم………………………………………………………………………………………………. 42
پیشینه گرایش به نقشهای جنسیتی…………………………………………………………………………… 50
فصل سوم: روش تحقیق
نوع پژوهش………………………………………………………………………………………………. 58
جامعه پژوهش…………………………………………………………………………………………….. 58
نمونه و روش نمونه گیری………………………………………………………………………………….. 58
ابزارهای اندازه گیری………………………………………………………………………………………. 59
پرسشنامه نقش جنسیتی بم……………………………………………………………………………………. 59
پرسشنامه خشم صفت- حالت اسپیلبرگر((staxi-2…………………………………………………………
پرسشنامه تجدید نظر شده حل مسئله اجتماعی…………………………………………………………………… 61
روش اجراء………………………………………………………………………………………………… 62
روش تجزیه و تحلیل داده ها………………………………………………………………………………….. 62
فصل چهارم: یافتههای تحقیق
یافتههای توصیفی…………………………………………………………………………………………… 64
یافته های استنباطی(یافتههای مربوط به فرضیهها)……………………………………………………………… 69
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
بحث در چهارچوب یافتهها……………………………………………………………………………………. 87
محدودیتها…………………………………………………………………………………………………… 93
پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………… 93
فهرست منابع………………………………………………………………………………………………… 95
ضمایم………………………………………………………………………………………………………108
فهرست جداول
جدول(1): میانگین و انحراف استاندارد مولفه های گرایش به نقش جنسیت و خشم………………………… 63
جدول(2): میانگین و انحراف استاندارد مولفه های حل مسئله اجتماعی…………………………………………….. 63
جدول شماره(3): میانگین و انحراف استاندارد دختر(222 n = )و پسر(178 n = )در مقیاسهای خشم 64
جدول شماره(4): میانگین و انحراف استاندارد دختر(222 n = ) و پسر(178 n = )در مقیاسهای گرایش به نقش جنسیتی 64
جدول شماره(5): میانگین و انحراف استاندارد دختر(222 n = ) و پسر(178 n = ) در مقیاسهای حل مسئله اجتماعی 65
جدول شماره(6): جدول میزان مؤلفههای نقش جنسیت در دخترها و پسرها…………………………………….. 66
جدول شماره(7): جدول میزان مؤلفههای خشم در دخترها و پسرها………………………………………………….. 66
جدول شماره(8): جدول میزان مولفههای حل مسئله اجتماعی در دخترها و پسرها ……………………….. 67
جدول (9) : همبستگی بین مولفه های گرایش به نقش جنسیت و مولفههای مهارت های حل مسئله 68
جدول (10) : همبستگی بین مولفه های گرایش به نقش جنسیت و مولفه های خشم……………………. 69
جدول (11) : همبستگی بین مؤلفه های خشم و مهارتهای حل مسئله………………………………………… 70
جدول(12): جدول خلاصه نتایج رگرسیون ورود برای پیش بینی جهت گیری مسئله مثبت از طریق مؤلفه های نقش جنسیت و خشم….. 72
جدول(13): جدول ضرایب رگرسیون ورود برای پیش بینی جهت گیری مسئله مثبت از طریق مؤلفه های گرایش به نقش نقش جنسیت و خشم… 72
جدول(14): جدول خلاصه نتایج رگرسیون ورود برای پیش بینی جهت گیری مسئله منفی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت و خشم… 74
جدول(15): جدول ضرایب رگرسیون ورود برای پیش بینی جهت گیری مسئله منفی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت وخشم… 74
جدول(16): جدول خلاصه نتایج رگرسیون ورود برای پیش بینی حل مسأله منطقی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت و خشم… 76
جدول(17): جدول ضرایب رگرسیون ورود برای پیش بینی حل مسأله منطقی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت وخشم 76
جدول(18): جدول خلاصه نتایج رگرسیون ورود برای پیش بینی سبک تکانشی- بی احتیاطی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت و خشم… 78
جدول(19): جدول ضرایب رگرسیون ورود برای پیش بینی سبک تکانشی- بی احتیاطی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت وخشم…. 78
جدول(20): جدول خلاصه نتایج رگرسیون ورود برای پیش بینی سبک اجتنابی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت و خشم 80
جدول(21): جدول ضرایب رگرسیون ورود برای پیش بینی سبک اجتنابی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت وخشم 80
جدول(22): اطلاعات مربوط به شاخصهای اعتباری آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره(MANOVA)
جدول(23)خلاصه اطلاعات تحلیل واریانس چند متغیره……………………… 82
جدول(24): اطلاعات مربوط به شاخصهای اعتباری آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره(MANOVA)
جدول(25)خلاصه اطلاعات تحلیل واریانس چند متغیره…………………………………………….. 83
جدول(26): اطلاعات مربوط به شاخصهای اعتباری آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره(MANOVA)
جدول(27)خلاصه اطلاعات تحلیل واریانس چند متغیره………………………………………………….. 84
مقدمه
سرتا سر زندگی بشر پر از مسائل و پیچیدگی¬های خاص خود است، دراین شرایط
یکی از مهمترین مهارت¬هایی که قادر است بالندگی و بهداشت روانی آنان را در
مواجهه با مشکلات آینده حفظ و تقویت نماید، مهارت حل مسأله به معنای اعم و
حل مسأله اجتماعی بطور اخص است، به نحوی که افراد ناتوان از حل این مسائل
ومشکلات، ممکن است با اقدام به راه حل¬های نامؤثر مانند استفاده از مواد
مخدر برای آرامش ، استفاده از سیگار برای جلب توجه و ترک تحصیل به علت
ناتوانی در بر طرف کردن مشکلات تحصیلی، نه تنها مشکل را بزرگ¬تر و
پیچیده¬تر ساخته بلکه حتی در معرض خطر مرگ قرارگیرند ( مانند خود کشی و
اقدام به خود کشی). فرا تحلیلی که به¬وسیله دنهام و المیدا در سال 1987
انجام شده است نشان می دهد که مهارت¬های حل مسأله اجتماعی می تواند اساساً
از طریق مداخلات ارتقاء یابد. لاچمن در سال 1992 در پژوهش خود به این
نتیجه رسیده است، افرادی که آموزش راهبرد¬های مقابله با خشم را دریافت کرده
بودند در مقایسه با پسران پرخاشگر، پیشرفت¬هایی را در مهارت¬های حل مسئله
به دست آورده¬اند و کمتر به مصرف دارو و الکل دست زده¬اند. تحقیقات نشان
از همبستگی مثبت بین کمبود مهارت¬های حل مسئله اجتماعی و اختلالات رفتاری
دارد. پرخاشگری به عنوان نمود عینی هیجان خشم نمونه¬ای از این همبستگی را
نشان داده است(امین بیگی، 1377).
فهرست
عنوان ……………………………………………………………………………………….. صفحه
فصل اول: کلیات پژوهش
مقدمه……………………………………………………………………………………………… 2
بیان مسئله………………………………………………………………………………………….. 3
اهمیت و ضرورت پژوهش………………………………………………………………………….. 7
اهداف پژوهش…………………………………………………………………………………….. 8
فرضیهها…………………………………………………………………………………………… 8
تعاریف نظری و عملیاتی…………………………………………………………………………….. 8
فصل دوم: پایههای نظری و سوابق پژوهشی
حل مسئله اجتماعی…………………………………………………………………………………. 11
انواع مهارتهای مقابله ای…………………………………………………………………………….. 11
تفاوتهای فردی در روشهای مقابله ای…………………………………………………………………… 11
مفاهیم حل مسئله…………………………………………………………………………………….. 12
حل مسئله اجتماعی و روانشناسی بالینی……………………………………………………………….. 12
مدل نظری حل مسئله اجتماعی………………………………………………………………………… 13
مهارتهای حل مسئله اجتماعی………………………………………………………………………….. 15
عوامل تأثیر گذار در حل مسئله اجتماعی………………………………………………………………… 17
عوامل موثر موقعیتی و بافتی در حل مسئله اجتماعی……………………………………………………… 19
خشم…………………………………………………………………………………………………. 20
نظریه کمپل…………………………………………………………………………………………… 23
راهبردهای تنظیم هیجان………………………………………………………………………………… 23
نظریه نواکو…………………………………………………………………………………………… 24
نظریه نایت در تبیین تفاوت جنسی در خشم………………………………………………………………… 25
نقشهای جنسیتی……………………………………………………………………………………….. 25
تعریف نقشهای جنسیتی…………………………………………………………………………………. 25
نظریههای نقشهای جنسیتی………………………………………………………………………………. 26
نظریه های زیست شناختی…………………………………………………………………………… 26
نظریه های زیستی اجتماعی…………………………………………………………………………. 28
نظریه های روان شناختی……………………………………………………………………………. 28
نظریه های روانشناسی اجتماعی…………………………………………………………………….. 30
نظریههای جامعه شناختی……………………………………………………………………………. 31
نظریه ضرورت کارکردی نقشهای جنسیتی…………………………………………………………….. 31
نظریه طبقات جنسی…………………………………………………………………………………. 33
نظریه مالکیت ثروت………………………………………………………………………………… 34
نظریه نیازهای سرمایه داری………………………………………………………………………….. 35
نظریه پدر سالاری……………………………………………………………………………………. 36
نظریه های تلفیقی…………………………………………………………………………………….. 37
پیشینه پژوهش………………………………………………………………………………………….. 38
پیشینه حل مسئله اجتماعی………………………………………………………………………………… 38
پیشینه خشم………………………………………………………………………………………………. 42
پیشینه گرایش به نقشهای جنسیتی…………………………………………………………………………… 50
فصل سوم: روش تحقیق
نوع پژوهش………………………………………………………………………………………………. 58
جامعه پژوهش…………………………………………………………………………………………….. 58
نمونه و روش نمونه گیری………………………………………………………………………………….. 58
ابزارهای اندازه گیری………………………………………………………………………………………. 59
پرسشنامه نقش جنسیتی بم……………………………………………………………………………………. 59
پرسشنامه خشم صفت- حالت اسپیلبرگر((staxi-2…………………………………………………………
پرسشنامه تجدید نظر شده حل مسئله اجتماعی…………………………………………………………………… 61
روش اجراء………………………………………………………………………………………………… 62
روش تجزیه و تحلیل داده ها………………………………………………………………………………….. 62
فصل چهارم: یافتههای تحقیق
یافتههای توصیفی…………………………………………………………………………………………… 64
یافته های استنباطی(یافتههای مربوط به فرضیهها)……………………………………………………………… 69
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
بحث در چهارچوب یافتهها……………………………………………………………………………………. 87
محدودیتها…………………………………………………………………………………………………… 93
پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………… 93
فهرست منابع………………………………………………………………………………………………… 95
ضمایم………………………………………………………………………………………………………108
فهرست جداول
جدول(1): میانگین و انحراف استاندارد مولفه های گرایش به نقش جنسیت و خشم………………………… 63
جدول(2): میانگین و انحراف استاندارد مولفه های حل مسئله اجتماعی…………………………………………….. 63
جدول شماره(3): میانگین و انحراف استاندارد دختر(222 n = )و پسر(178 n = )در مقیاسهای خشم 64
جدول شماره(4): میانگین و انحراف استاندارد دختر(222 n = ) و پسر(178 n = )در مقیاسهای گرایش به نقش جنسیتی 64
جدول شماره(5): میانگین و انحراف استاندارد دختر(222 n = ) و پسر(178 n = ) در مقیاسهای حل مسئله اجتماعی 65
جدول شماره(6): جدول میزان مؤلفههای نقش جنسیت در دخترها و پسرها…………………………………….. 66
جدول شماره(7): جدول میزان مؤلفههای خشم در دخترها و پسرها………………………………………………….. 66
جدول شماره(8): جدول میزان مولفههای حل مسئله اجتماعی در دخترها و پسرها ……………………….. 67
جدول (9) : همبستگی بین مولفه های گرایش به نقش جنسیت و مولفههای مهارت های حل مسئله 68
جدول (10) : همبستگی بین مولفه های گرایش به نقش جنسیت و مولفه های خشم……………………. 69
جدول (11) : همبستگی بین مؤلفه های خشم و مهارتهای حل مسئله………………………………………… 70
جدول(12): جدول خلاصه نتایج رگرسیون ورود برای پیش بینی جهت گیری مسئله مثبت از طریق مؤلفه های نقش جنسیت و خشم….. 72
جدول(13): جدول ضرایب رگرسیون ورود برای پیش بینی جهت گیری مسئله مثبت از طریق مؤلفه های گرایش به نقش نقش جنسیت و خشم… 72
جدول(14): جدول خلاصه نتایج رگرسیون ورود برای پیش بینی جهت گیری مسئله منفی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت و خشم… 74
جدول(15): جدول ضرایب رگرسیون ورود برای پیش بینی جهت گیری مسئله منفی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت وخشم… 74
جدول(16): جدول خلاصه نتایج رگرسیون ورود برای پیش بینی حل مسأله منطقی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت و خشم… 76
جدول(17): جدول ضرایب رگرسیون ورود برای پیش بینی حل مسأله منطقی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت وخشم 76
جدول(18): جدول خلاصه نتایج رگرسیون ورود برای پیش بینی سبک تکانشی- بی احتیاطی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت و خشم… 78
جدول(19): جدول ضرایب رگرسیون ورود برای پیش بینی سبک تکانشی- بی احتیاطی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت وخشم…. 78
جدول(20): جدول خلاصه نتایج رگرسیون ورود برای پیش بینی سبک اجتنابی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت و خشم 80
جدول(21): جدول ضرایب رگرسیون ورود برای پیش بینی سبک اجتنابی از طریق مؤلفه های نقش جنسیت وخشم 80
جدول(22): اطلاعات مربوط به شاخصهای اعتباری آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره(MANOVA)
جدول(23)خلاصه اطلاعات تحلیل واریانس چند متغیره……………………… 82
جدول(24): اطلاعات مربوط به شاخصهای اعتباری آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره(MANOVA)
جدول(25)خلاصه اطلاعات تحلیل واریانس چند متغیره…………………………………………….. 83
جدول(26): اطلاعات مربوط به شاخصهای اعتباری آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره(MANOVA)
جدول(27)خلاصه اطلاعات تحلیل واریانس چند متغیره………………………………………………….. 84
چکیده تحقیق
پژوهش حاضر٬ با نام « بررسی رابطه منبع کنترل ( درونی- برونی) با عزت نفس » که با هدف یافتن رابطه بین عزت نفس و منبع کنترل در پسران و دختران دانشجو وهمچنین یافتن تفاوت منبع کنترل و عزت نفس بین دانشجویان دختر و پسر , انجام شد.
منبع کنترل که دارای دو بعد درونی و بیرونی است و بنابر فرضیات راتر ,افرادی که دارای منبع کنترل درونی هستند معتقدند که اعمالشان نقش عمدهای در به حد اکثر رساندن برون دادهای بد یا خوب دارد و افراد دارای دارای منبع کنترل بیرونی٬ فکر میکنند برون دادهای بد یا خوب ارتباطی با رفتار انها ندارد.
عزت نفس به مقدار ارزشی گفته میشود که فرد به خود نسبت میدهد و فکر میکند دیگران برای او به عنوان یک شخص قائل هستند.
جامعه آماری مورد نظر در این پژوهش دانشجویان دختر و پسر دانشگاه اصفهان بوده و نمونه انتخاب شده نیز 60 نفر از دانشجویان که شامل 30 دختر و 30 پسر بوده که در کتابخانه ادبیات مشغول به درس خواندن بو دند و روش نمونه گیری نیز نمونه گیری در دسترس است.
روش آماری که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفت ٬با توجه به این که پژوهش دارای دو متغییر بوده که هر کدام نیز دارای دو بعد بودند روش خی دو بود.
نتایج بدست آمده از پژوهش حاضر از قرار زیر است:
1-بین عزت نفس ومنبع کنترل دختران دانشجوی دانشگاه اصفهان٬ رابطه معناداری وجود ندارد.
2-بین عزت نفس ومنبع کنترل پسران دانشجوی دانشگاه اصفهان٬ رابطه معناداری وجود ندارد.
3-بین عزت نفس دختران و پسران دانشجوی دانشگاه اصفهان٬ تفاوت معناداری وجود ندارد.
4-بین منبع کنترل دختران و پسران دانشجوی دانشگاه اصفهان٬ تفاوت معناداری وجود ندارد.
فهرست مطالب
چکیده تحقیق 1
مقدمه 3
1- فصل اول 11-8
1-1- بیان مسئله 9
1-2- اهمیت پژوهش 9
1-3- هدف پژوهش 9
1-4-سوالات پژوهش 10
1-5-متغیرهاو تعاریف نظری و عملیاتی آنها 10
1-5-1- منبع کنترل 10
1-5-1-2-تعریف عملیاتی 11
1-5-2-عزت نفس 11
2- فصل دوم 63-12
پیشینه نظری 13
2-1- نظریه ی روانشناسان و جامعه شناسان در باره ی عزت نفس 13
2-1-1- نظریه جیمز 13
2-1-2- نظریه مید 14
2-1-3- نظریه کولی 15
2-1-4- نظریه روزنبرگ 17
2-1-5- نظریه سالیوان 18
2-1-6- نظریه هورنای 20
2-1-7- نظریه آدلر 21
2-1-8- نظریه راجرز 23
2-1-9- نظریه مزلو 26
2-1-10-نظریه ی آلپورت 27
2-1-11-نظریه ی دیگر روانشناسان 28
2-1-12-عزت نفس و غرور 30
2-1-13-نقش خانواده در شکل گیری عزت نفس 38
2-1-14-نقش پدر خانواده بر عزت نفس فرزندان 41
2-1-15-کمک تخصصی برای افزایش عزت نفس 42
2-2-منبع کنترل 44
2-2-1-رویکردها و نظریه های متفاوت درباره منبع کنترل 45
2-2-2-مفاهیم اساسی نظریه یادگیرِی اجتماعی 48
2-2-3-تفاوت های فردی 53
2-2-4-کنترل 53
2-2-5-واکنش در برابر از دست دادن کنترل 54
2-2-6-منبع کنترل 56
2-2-6-1-منبع کنترل درونی 57
2-2-6-2-منبع کنترل بیرونی 58
2-2-6-3-ویژگی های افراد با منبع کنترل درونی 60
2-2-6-4-ویژگی های افراد با منبع کنترل بیرونی 62
2-2-7- تصور راتر در باره انسان 63
3- فصل سوم 73-66
3-1 – طرح پژوهش 67
3-2- جامعه ی مورد پژوهش 67
3-3- نمونه روش نمونه گیری 67
3-4-ابزارتحقیق 67
3-4-1-آزمون منبع کنترل 67
3-4-2-آزمون عزت نفس 69
3-5-روش اجرای پژوهش 72
3-5-1-اجرای اصلی 72
3-6-1-روش آمار 72
4- فصل چهارم 78-73
تجزیه و تحلیل آمارِِِی 74
4-1-یافته های مربوط به سوال پژوهش 74
فصل پنجم 81-79
5-1-بحث و نتیجه گیری 81
5-2-پیشنهادات 82
منابع 83
ضمائم 100-86
پیشگفتار
مهر و محبت یکی از برترین و باارزش ترین گوهرهای وجودی انسان بوده و مهروزی اساس شکل گیری و انسجام جوامع انسانی را تشکیل می دهد. در سایه ی مهر و محبت انسان ها روابط سالم با یک دیگر برقرار کرده و امکان پیشرفت جامعه ی خود را فراهم می آورند. بدون شک وجود مهر و محبت در یک جامعه اطمینان و اعتماد افراد به یک دیگر را افزایش داده و با کاهش تنشها و مشکلات ناشی از آن، تمام توان انسان صرف نیکوکاری و پرداختن به همنوعان خواهد شد.
وجود مهر و محبت و مهرورزی در یک خانواده از مهمترین ویژگی های یک خانواده ی موفق و سالم می باشد. برقراری روابط محبت آمیز بین والدین و همچنین بین والدین و فرزندان و بین فرزندان با یکدیگر می تواند اطمیانی برای پیشرفت کودکان باشد. چرا که کودکان در سایه ی مهر و محبت می توانند جدای از استرس ها وتنشها و نگرانی ها به فعالیت پرداخته و استعداد های خود را شکوفه کنند. با توجه به اهم مهروزی و نقش خانواده در ابراز مهر و محبت ، این تحقیق به بررسی این موضوع پرداخته است.
1- اهداف
بدون شک خانواده، مهمترین و بینیادی ترین نقش را در شکل گیری افکار، عقاید، نگرش ها، رفتار، شخصیت و نحوه ی زندگی و عملکرد هر فرد دارد. اولین و مهمترین آموزشهایی که به هر یک از افراد بشر در طول تاریخ داده شده است در درون خانواده شکل گرفته. پدر و مادر به عنوان اولین آموزگاران بشریت، منش ها و اخلاق را به کودک آموخته اند و شخصیت او را تا حد زیادی شکل داده اند. افرادی که در کودکی از مهر و محبت خانواده برخوردار بوده اند، تحت حمایت خانواده توانسته اند به یک جهانبینی دقیق و صحیح دست یابند و مراحل پیشرفت را طی کرده، باعث ترقی جامعه ی خویش شوند.
مهر و محبت خانواده و تاثیر آن بر پیشرفت فردی و اجتماعی و همچنین تاثیر خانواده در گسترش مهرورزی و تمایل افراد برای ابراز محبت، موضوعی است که در این پژوهش مورد نظر بوده است.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
پیشگفتار 1
1- اهداف 2
2- پیشینه ی تحقیق 4
3- روش تحقیق 6
3- ارتباط بین ساختار خانواده بر ابراز محبت و پیامدهای رفتاری جوانان و نوجوانان 7
3-1 وضعیت اقتصادی: 8
3-2 اجتماعی سازی: 9
3-3 استرس 10
3-4 رفاه روانشناختی مادری: 11
4- مقایسه ی میزان مهرورزی در بین خانواده های دارای فرزند خوانده، دو والدی تنی، مادر تنها، پدر خوانده و مادر خوانده 12
4-1 بد نام سازی به عنوان یک فاکتور کلیدی: 14
4-2 اجتماعی سازی توسط دو والد به صورت بهینه: 15
4-3 تحقیق طلاق و والدین ناتنی: تقدم روابط تنی: 16
4-4 تاثیر فرایند های خانواده: 17
4-5 اهمت ساختار خانواده در پیش بینی رفاه روانی، مهرورزی و کیفیت روابط اعضای خانواده: 18
5- مهرورزی در سیره امام موسی کاظم(ع) 21
6- موانع مهرورزی 34
7-نتیجه گیری 35
منابع 39